คลังเก็บรายวัน: ธันวาคม 14, 2010

ดวงอาทิตย์เกิดวัฏจักรสุริยะยาวผิดปกติ อาจเกี่ยวกับสายลำเลียงพลาสมา

ดวงอาทิตย์มีกัมมันตภาพต่างๆ เกิดขึ้นเกือบตลอดเวลา เช่นจุดมืด การลุกจ้า การพ่นมวลคอโรนา ความถี่ที่เกิดขึ้นมากน้อยผันแปรเป็นวัฏจักร มีคาบค่อนข้างสม่ำเสมอคือ 11 ปี แต่ในวัฏจักรที่เพิ่งผ่านมา ซึ่งนับเป็นวัฏจักรที่ 23 มีคาบยาวนานผิดปกติ ถึง 12.5 ปี ความผิดปกตินี้ยังเป็นปริศนาที่นักดาราศาสตร์อธิบายไม่ได้ แบบจำลองของฟลักซ์แม่เหล็กใต้พื้นผิวดวงอาทิตย์ พัฒนาโดยคณะของ มอซุมิ ดิกพาที แสดงวงของพลาสมาในวัฏจักรที่ผ่านมาที่ยืดยาวออกไป ซึ่งเชื่อว่าเป็นเหตุให้วัฏจักรยาวนานกว่าปกติ (จาก UCAR) งานวิจัยชิ้นหนึ่งที่มีรายงานตีพิมพ์ในจีโอฟิสิคัลรีเสิร์ชเลตเตอรส์เมื่อไม่นานมานี้ อาจมีคำตอบสำหรับเรื่องนี้ งานวิจัยนี้เป็นของ ดร.มอซุมิ ดิกพาที จากศูนย์หอดูดาวพื้นที่สูงเพื่อแห่งชาติเพื่องานวิจัยบรรยากาศในโบลเดอร์ โคโลราโด ซึ่งอธิบายว่า สายลำเลียงบนดวงอาทิตย์อาจเป็นสาเหตุของคาบเวลาของวัฏจักรที่ยาวนานผิดปกติ สายลำเลียงบนดวงอาทิตย์คือกระแสของพลาสมาที่ไหลบนพื้นผิวดวงอาทิตย์จากบริเวณศูนย์สูตรไปยังเขตขั้วดวงอาทิตย์ แล้ววกลงเบื้องล่างและไหลกลับไปที่เขตศูนย์สูตรอีกครั้งหมุนเวียนไปอย่างต่อเนื่อง คล้ายกับสายพานลำเลียงสิ่งของในโรงงาน และคล้ายกับสายลำเลียงในมหาสมุทรบนโลก ซึ่งไหลเวียนในมหาสมุทรต่าง ๆ ถ่ายเทน้ำและความร้อนไปทั่วโลก งานของ ดร.ดิกพาทีได้ใช้ข้อมูลการเลื่อนดอปเพลอร์ของกระแสพลาสมาตลอดคาบที่ผ่านมาจากหอดูดาวเมาต์วิลสัน พบว่า สายลำเลียงได้ยืดยาวขึ้น โดยจุดวกกลับใกล้ขั้วได้ขยับไปอยู่ที่ตำแหน่งเกือบถึงขั้วดวงอาทิตย์เลยทีเดียว ในขณะที่วัฏจักรปรกติสายลำเลียงจะวกกลับที่ละติจูดประมาณ 60 องศา  ระยะทางที่ต้องไหลไกลขึ้นนี้เองที่เป็นเหตุที่ทำให้คาบของกัมมันตภาพสุริยะต้องยาวนานขึ้น ข้อมูลจากแหล่งเดียวกันยังชี้ว่า ในวัฏจักรที่ 19, 20 และ 21 ซึ่งมีคาบเพียง 10.5 ปี ซึ่งสั้นกว่าปกติก็มีสายลำเลียงสั้นกว่าปกติเช่นกัน ทฤษฎีนี้ชี้ว่า สายลำเลียงที่สั้นกว่าปกติเกิดขึ้นได้ง่ายกว่าสายลำเลียงยาวกว่าปกติ ดังนั้นกรณีที่สายลำเลียงยาวกว่าปกติดังเช่นในวัฏจักรที่ผ่านมาจึงถือเป็นกรณีพิเศษที่เกิดได้ไม่บ่อยนัก ขณะนี้อยู่ในช่วงต้นวัฏจักรที่ 24 ซึ่งจากการสำรวจโดยหอดูดาวเมาต์วิลสันพบว่ามีสายลำเลียงสั้นอีกครั้ง จึงเชื่อได้ว่าวัฏจักรนี้ก็น่าจะสั้นใกล้เคียงกับวัฏจักรที่ 19-22 ด้วยเหตุผลเดียวกัน ที่มา: Extended Solar Minimum Linked to Changes in Sun’s Conveyor Belt – Science Daily รายงานโดย: วิมุติ วสะหลาย

โพสท์ใน ดาราศาสตร์ | ติดป้ายกำกับ | ใส่ความเห็น

สถิติภัยพิบัติที่เกิดกับไทยช่วง 10 ปีที่ผ่านมา

เดือน/ภาค เหนือ ตะวันออก กลาง ตะวันออก ใต้ เฉียงเหนือ ฝั่งตะวันออก ฝั่งตะวันตก มกราคม อุทกภัย ฝนแล้ง กุมภาพันธ์ ไฟป่า ไฟป่า ฝนแล้ง ฝนแล้ง ฝนแล้ง มีนาคม พายุฤดูร้อน พายุฤดูร้อน พายุฤดูร้อน ฝนแล้ง ฝนแล้ง ฝนแล้ง ไฟป่า ไฟป่า ฝนแล้ง ฝนแล้ง ฝนแล้ง เมษายน พายุฤดูร้อน พายุฤดูร้อน พายุฤดูร้อน ฝนแล้ง ฝนแล้ง ไฟป่า ไฟป่า ฝนแล้ง ฝนแล้ง … อ่านเพิ่มเติม

โพสท์ใน ภัยพิบัติ | ใส่ความเห็น