Mr.Vop's Blog

กันยายน 12, 2010

ทางช้างเผือก

Filed under: Uncategorized — ป้ายกำกับ:, , , — Mr.Vop @ 18:56



ในคืนเดือนมืด หากไปห่างไกลจากตัวเมือง ไม่มีแสงเมืองบดบัง อากาศดีไม่มีเมฆ เราจะได้เห็นแถบฝุ่นสีขาวนวลเรืองรองเหมือนท้องฟ้ายามค่ำคืนถูกโรยด้วยแป้งฝุ่นสำหรับปะก้นเด็ก แสงนวลเป็นทางยาวเหมือนถนนแห่งสรวงสวรรค์นี้ ฝรั่งเรียก Milky Way น่ารักเชียว ทางแห่งน้ำนม ไทยเราเรียกหรูหราว่า ทางช้างเผือก


ผมเคยพาคนรักนอนบนเขาสูง ตากน้ำค้างนอนดูทางแห่งช้างเผือกนี้มาแล้ว โรแมนติคนัก

แล้วทางช้างเผือกคืออะไร

อริสโตเติล ปราชญ์จอมมั่วสมัยกรีก เคยนึกว่าทางช้างเผือกเป็นความปั่นป่วนของบรรยากาศโลกเราเอง แต่ด้วยกล้องโทรทัศน์ที่ประดิษฐ์ขึ้นในศตวรรษที่ 17 กาลิเลโอก็ได้พบว่าแถบสีขาวนี้ แท้ที่จริงประกอบขึ้นด้วยดาวฤกษ์จำนวนมากและไม่ได้เป็นปรากฎการณ์ที่มีส่วนเกี่ยว ข้องกับบรรยากาศของโลกเราเลยแม้แต่น้อย


ที่จริงแล้ว ที่เราเห็นเป็นแถบสว่างแสนสวยนั้น คือ “แขน” ข้างหนึ่งในสี่ข้างของแกแลคซีที่เราอาศัยอยู่


กาแล็กซีทางช้างเผือก (The Milky Way Galaxy) เป็นกาแล็กซีแบบกังหัน มีดาวประมาณแสนล้านดวง มวลรวมประมาณ 9 หมื่นล้านเท่าของมวลดวงอาทิตย์  แบ่งเป็น 3 ส่วน ดังนี้
1. จาน (Disk) ประกอบด้วยแขนของกาแล็กซี มีขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางประมาณ 100,000 ปีแสง หนาประมาณ 1,000 – 2,000 ปีแสง มีดาวฤกษ์ประมาณ 400,000 ล้านดวง องค์ประกอบหลักเป็นฝุ่น ก๊าซ และประชากรดาวประเภทหนึ่ง (Population I) ซึ่งมีสเปคตรัมของโลหะอยู่มาก
2. ส่วนโป่ง (Bulge) คือบริเวณใจกลางของกาแล็กซี มีขนาดประมาณ 6,000 ปีแสง มีฝุ่นและก๊าซเพียงเล็กน้อย องค์ประกอบหลัก เป็นประชากรดาวประเภทหนึ่งที่มีอายุมาก และประชากรดาวประเภทสอง (Population II) ซึ่งเป็นดาวเก่าแก่แต่มีโลหะเพียงเล็กน้อย
3. เฮโล (Halo) อยู่ล้อมรอบส่วนโป่งของกาแล็กซี  มีองค์ประกอบหลักเป็น “กระจุกดาวทรงกลม” (Global Cluster) จำนวนมาก  แต่ละกระจุกประกอบด้วยดาวฤกษ์นับล้านดวง ล้วนเป็นประชากรดาวประเภทสอง  นักดาราศาสตร์สันนิษฐานว่า กระจุกดาวทรงกลมเป็นโครงสร้างเก่าของกาแล็กซี เพราะมันโคจรขึ้นลงผ่านส่วนโป่งของกาแล็กซี


การศึกษาทางช้างเผือกทำจากด้านในออกไป จึงยากที่จะเข้าใจภาพรวมว่า กาแล็กซีของเรามีรูปร่างหน้าตาอย่างไร  ประกอบกับระนาบของทางช้างเผือกหนาแน่นไปด้วยดาว ฝุ่น และก๊าซ เป็นอุปสรรคกีดขวางการสังเกตการณ์ว่า อีกด้านหนึ่งของกาแล็กซีเป็นอย่างไร  อุปกรณ์ที่ใช้ศึกษาโครงสร้างของกาแล็กซีได้ดีที่สุดก็คือ กล้องโทรทรรศน์อินฟราเรด  เพราะว่าใช้คลื่นยาวซึ่งสามารถเดินทางผ่านกลุ่มก๊าซและฝุ่นได้



ปัจจุบันเชื่อกันว่า ดวงอาทิตย์อยู่ห่างจากศูนย์กลางของกาแล็กซีประมาณ 30,000 ปีแสง และหมุนรอบศูนย์กลางไปตามแขนนายพราน ด้วยความเร็ว 220 km ต่อวินาที หนึ่งรอบใช้เวลา 240 ล้านปี  ดวงอาทิตย์มีอายุ 4,600 ล้านปี จึงโคจรรอบกาแล็กซีมาแล้วเกือบ 20 รอบ นักดาราศาสตร์ใช้กฎเคปเลอร์ข้อที่ 3 คำนวณหามวลรวมของทางช้างเผือกภายในวงโคจรของดวงอาทิตย์ได้ 9 x 1010 เท่าของดวงอาทิตย์   จากนั้นทำการตรวจวัดมวลของกาแล็กซีด้านนอกของวงโคจรดวงอาทิตย์เพิ่มเติม โดยใช้กล้องโทรทรรศน์วิทยุ พบว่า มวลทั้งหมดของกาแล็กซีทางช้างเผือกควรจะเป็น 6 x 1011 เท่าของดวงอาทิตย์  ในจำนวนนี้เป็นดาวฤกษ์ ดาวเคราะห์ ก๊าซ และฝุ่น ที่สังเกตได้โดยตรงด้วยแสงเพียง 10%  ฉะนั้นมวลสารส่วนใหญ่ของกาแล็กซีอีก 90% เป็นสิ่งที่ไม่สามารถมองเห็นได้ซึ่งอาจจะเป็น หลุมดำขนาดเล็ก ดาวที่เย็นมาก หรืออนุภาคขนาดเล็กจำนวนมาก  นักดาราศาสตร์จึงเรียกวัตถุเหล่านี้โดยรวมว่า “สสารมืด” (Dark Matter)


ทางช้างเผือกมักผูกพันกับคตินิยายความเชื่อของชนชาติต่างๆ เราเห็นเป็นถนนหนทางเหมือนฝรั่ง แต่จีนกับญี่ปุ่นเห็นเป็นแม่น้ำแห่งสรวงสวรรค์ ดังเทศกาลทานาบาตะของญี่ปุ่นที่มีที่มาเป็นเรื่องเล่าถึงคนรักสองคนในสมัยโบราณ กลายเป็นดาวสองดวง ดวงแรกมีนามว่า “โอริ ฮิเมะ” และดวงที่สองมีนามว่า “ฮิโกโบชิ” ตามความ เชื่อของคนญี่ปุ่นที่ได้เล่ากันต่อ ๆกันมาว่า ดวงดาวสองดวงนี้ต้อง พลัดพรากจากกันโดยมี “อามาโน่ คาวา” หรือ “แม่น้ำแห่งสวรรค์” มาขวางกั้น แต่ในวันที่ 7 เดือน 7 (กรกฏาคม) ของทุกปี ซึ่งเป็นวันที่ทางช้างเผือกจะออกมาปรากฏบนท้องฟ้าของประเทศญี่ปุ่นให้ได้เห็นกันในทุก ๆปีนั้น..จะเป็นวันที่ดวงดาวสองดวงคือ “โอริ ฮิเมะ” กับ “ฮิโกโบชิ” จะได้มีโอกาสได้มาพบกันสมดังใจที่คิดถึงและปรารถนาของทั้งสอง

และในวันนี้ก็เป็นวันที่ให้กำเนิดพิธี “ทานาบาตะ” ขึ้นมาคนญี่ปุ่นจะเชื่อถือและเล่ากันต่อ ๆมาสู่ลูก ๆหลาน ๆว่า”ให้ไปตัดต้นไผ่ นำมาปักไว้ในรั้ว บ้าน และให้เขียนคำอธิษฐานใส่กระดาษ นำไปผูกไว้ที่ต้นไผ่ที่ ตัดมา แล้วคำอธิษฐานอันนั้นก็อาจ จะได้ผลสมประสงค์สมดังใจปรารถนาเหมือน ๆ กับ”โอริ ฮิเมะ” และ “ฮิโกโบชิ”ที่ได้สมหวัง และได้พบกันในวันนั้น..

The Shocking Blue Green Theme. Create a free website or blog at WordPress.com.

ติดตาม

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 29,137 other followers